ligawa

Ligawa, ligawka, legawka – to rodzaj długiej drewnianej trąby. Należy do ludowych instrumentów dętych z grupy aerofonów, znany na ziemiach polskich od XI w. Ligawa spotykana była zwłaszcza na Mazowszu. Wygięta łukowato, posiada formę rogu, jest długości ponad 1 m. Instrument zazwyczaj wystrugany jest z drewna świerkowego lub olchowego. Składa z dwóch połówek sklejonych woskiem.

ligawa

Średniowieczny kronikarz, Arab, Al-Bekri, piszący o Polsce i Słowianach w wieku X i XI wspomina o ligawie: „Mają różne instrumenta ze strunami i dęte. Mają instrument dęty, którego długość przechodzi 2 łokcie“.

Z ligawy wydobywa się dźwięk wprowadzając pod odpowiednim ciśnieniem powietrze do części ustnikowej i otrzymując kolejne tony składowe dźwięku tzw. alikwoty. Głos ligawy jest przenikliwy, podobny nieco do oboja, a nawet silniejszy. Nazwa ligawki pochodzi od legania, czyli opierania jej podczas trąbienia, właściwa bowiem ligawka, długa na 2 do 3 łokci, była zbyt ciężka, aby grać można było na niej swobodnie bez oparcia.

Odpowiednikami ligawki w innych regionach Polski są bazuna na Kaszubach, a trombita na Podhalu i w Beskidzie Śląskim. W innych krajach europejskich instrumentem pokrewnym jest Róg alpejski. W Australii na podobnej zasadzie zbudowane jest didgeridoo.

View the embedded image gallery online at:
http://www.instrumentyludowe.pl/pl/ligawka.html#sigProId3f23fba61d

ligawa-legend
instrumenty

Instrumenty

Instrumenty pochodzą ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. Wybraliśmy je wspólnie z pracownikami muzeum, kierując się jednym podstawowym kluczem - mają być bardzo ludowe, bardzo nietypowe, bardzo niewspółczesne, zarówno polskie jak i bardzo egzotyczne (azjatyckie). Przez kilka dni nagrywaliśmy zakres brzmieniowy kilkunastu instrumentów. Banki brzmienia wykorzystaliśmy na dwa sposoby - tworząc nowe instrumentarium w oparciu o sterowniki czułe na ruch oraz wykorzystując je na stronie internetowej. Wszystkie instrumenty ponadto opisaliśmy i sfotografowaliśmy, tworząc kompendium wiedzy na temat wybranych instrumentów muzycznych.

Warsztaty odbyły się w Muzeum dla dzieci im. Janusza Korczaka w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie (18 - 30 maja 2013).

Wzięły w nich udział grupy zorganizowane – warsztaty realizowane w trakcie tygodnia oraz osoby indywidualne – warsztaty w weekendy.

Projekt został zrealizowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Fundacji Orange.

  • 10.05.2013

    Miło nam poinformować, że projekt został objęty honorowym patronatem Pani Minister Edukacji Narodowej.

    Czytaj więcej...

  • 06.05.2013

    Nie ma już wolnych miejsc na warsztaty dla grup zorganizowanych. Można wpisywać się na listę rezerwową.

    Czytaj więcej...

  • 22.03.2013

    Zakończyły się nagrania w Państwowym Muzeum Etnograficznym. Rejestrowaliśmy zakres brzmieniowy około dwudziestu ludowych instrumentów. Powstał bank...

    Czytaj więcej...