dudy wielkopolskie

Instrument muzyczny dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych. Inne nazwy regionalne w Polsce to: koza, gajdy, siesieńki. Dudy bywają często mylone z kobzą, która jest zupełnie innym instrumentem strunowym. Dudy należą do najtrudniejszych do opanowania instrumentów muzycznych i stanowią niebywałe wyzwanie dla wielu muzyków.

dudy wielkopolskie

Dudy zostały przeniesione z Azji do Europy w średniowieczu i włączone do europejskiego instrumentarium ludowego. Są szczególnie popularne do dziś w ludowej muzyce szkockiej i bułgarskiej, także w Irlandii, Hiszpanii, w regionach: Galicja i Asturia, i Francji – w Bretanii. Nie mniej popularne są dudy na Słowiańszczyźnie, oraz wśród Bałtów – szczególnie na Białorusi, Czechach i Łotwie.

Dudy i ich odmiany: kozioł i siesieńki to najbardziej charakterystyczne i najstarsze instrumenty muzyczne w Wielkopolsce. W Polsce spotyka się je jeszcze na terenie Podhala i w rejonie Żywca. Są instrumentem wymagającym wielkiego kunsztu w trakcie ich wyrobu, do którego stosowane są różne gatunki drewna, np. śliwa, wiśnia, mahoń, a nawet heban. Dudy zbudowane są z czterech zasadniczych części: piszczałki melodycznej, wora, nazywanego także miechem, piszczałki burdonowej, zwanej basem lub bąkiem i mieszka.

Tradycja dudziarska kultywowana jest w Wielkopolsce do dziś poprzez organizowany co roku Turniej Dudziarzy Wielkopolskich.

dudy wielkopolskie-legend
projekt - zespół

Zespół

W projekt zaangażowało się wiele osób: muzyków, teoretyków, animatorów.

Paweł Heppner – pomysłodawca projektu, odpowiedzialny za nagrania i scenariusze warsztatów. Specjalista od spraw współczesnych technologii, stypendysta Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, autor zdjęć i muzyki na polu niezależnego kina, webdeveloper - projektant portali internetowych, autor kursów i szkoleń.

Edyta Ołdak – współpomysłodawczyni projektu, odpowiedzialna za plastyczną formę projektu i warsztatów. Absolwentka ASP w Warszawie, założycielka Stowarzyszenia "Z Siedzibą w Warszawie". Autorka publikacji i kilkunastu projektów zrealizowanych w Stowarzyszeniu, stypendystka Ministra Kultury.

Anna Grunwald – Kierownik Działu Naukowo-Oświatowego i Muzeum dla dzieci w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie, doktorantka w Zakładzie Dydaktyki na Wydziale Historycznym, Uniwersytetu Warszawskiego. Absolwentka Polonistyki na Uniwersytecie Łódzkim i Zarządzania na Uniwersytecie Warszawskim. Nauczycielka w warszawskich szkołach podstawowych i gimnazjach Społecznego Towarzystwa Oświatowego, manager w wydawnictwach edukacyjnych. Współautorka podręczników szkolnych, scenariuszy zajęć dla nauczycieli, artykułów i publikacji edukacyjnych.

W projekcie pomogli nam (w alfabetycznej kolejności):

Katarzyna De Latour – od kilkunastu lat interesuje się polską muzyką i śpiewem wiejskim.  Prowadzi spotkania śpiewacze w warszawskim Domu Tańca, z którym jest związana od chwili jego powstania. Posiada wyższe wykształcenie muzyczne (ze specjalnością prowadzenie zespołów wokalnych). Gra w zespole na skrzypcach oraz harmonii pedałowej.

Romuald Jędraszak – polski dudziarz z Wielkopolski. Naukę gry na dudach rozpoczął zupełnie przypadkowo. Będąc jako jedenastoletni chłopiec w domu Stanisława Grocholskiego – starego dudziarza i kierownika kapeli dudziarskiej w Poznaniu – zauważył leżące w kącie za szafą dudy i bardzo go ten instrument zainteresował. Naukę rozpoczął w okresie wakacji w domu swojego mistrza i dmuchając w samą tylko przebierkę nauczył się pierwszej piosenki, była to „Lelija".

Remigiusz Mazur - Hanaj – muzyk, wieloletni prezes Stowarzyszenia „Dom Tańca". Od 2002 juror Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym. Prowadził zajęcia warsztatowe w Instytucie Kultury Polskiej UW (2003-07). Muzyk, gra na lirze korbowej.

dr sztuk muzycznych Maria Pomianowska – absolwentka Akademii Muzycznej w Warszawie w klasie wiolonczeli (1992). Jest uczennicą Ram Narayan z Indii w grze na Sarangi. Prowadzi studia nad technikami gry na instrumentach muzycznych Azji, podróżując do Indii, Chin, Korei, Japonii oraz na Bliski Wschód. Jest twórcą i szefem pierwszej w Polsce katedry muzyki ethno na Akademii Muzycznej w Krakowie. Zajmuje się także poszukiwaniami i rekonstrukcją technik gry dawnych polskich instrumentów strunowych takich jak: suka biłgorajska, fidel płocka i in.

Janusz Prusinowski skrzypek, lirnik, kompozytor i organizator. Uczeń wiejskich muzykantów - Stanisława Lewandowskiego, Piotra i Jana Gaców, Kazimierza Meto, Józefa Zarasia, Józefa Kędzierskiego. Brał udział w wielu przedsięwzięciach muzycznych kontynuujących polską tradycję muzyczną, grał w Bractwie Ubogich (1993), był inicjatorem i współzałożycielem warszawskiego Domu Tańca (1994).

Katarzyna Szurman – muzykantka, gra na skrzypcach i harmonii trzyrzędowej. Występuje w kapeli "Czarne Motyle" wykonującej przedwojenną muzykę taneczną oraz w zespole etnojazzowym "Śliczne Goździki". Na co dzień prowadzi zajęcia muzyczne dla dzieci. Współpracuje jako muzyk z teatrem "Scena Lubelska  30/32" i stowarzyszeniem na rzecz polskiej kultury tradycyjnej "Dom Tańca".

Piotr Zgorzelski – basista i tancerz. Od 15 lat prowadzi warsztaty polskich tańców tradycyjnych, pochodzących m.in. z Mazowsza, Opoczyńskiego, Radomskiego, Wielkopolski na ternie Polski jak i Europy. Uczył się bezpośrednio od wiejskich tancerzy jak również ze źródeł archiwalnych, wypracowując autorski program zajęć uwzględniający współczesne predyspozycje i umiejętności.

Warsztaty odbyły się w Muzeum dla dzieci im. Janusza Korczaka w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie (18 - 30 maja 2013).

Wzięły w nich udział grupy zorganizowane – warsztaty realizowane w trakcie tygodnia oraz osoby indywidualne – warsztaty w weekendy.

Projekt został zrealizowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Fundacji Orange.

  • 10.05.2013

    Miło nam poinformować, że projekt został objęty honorowym patronatem Pani Minister Edukacji Narodowej.

    Czytaj więcej...

  • 06.05.2013

    Nie ma już wolnych miejsc na warsztaty dla grup zorganizowanych. Można wpisywać się na listę rezerwową.

    Czytaj więcej...

  • 22.03.2013

    Zakończyły się nagrania w Państwowym Muzeum Etnograficznym. Rejestrowaliśmy zakres brzmieniowy około dwudziestu ludowych instrumentów. Powstał bank...

    Czytaj więcej...