skrzypce suwalskie

Skrzypce to instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych. Skrzypce były podstawowymi instrumentami kapel ludowych obok dudów, bębeneka, basów i cymbałów. Jednak to właśnie skrzypce miały największy zasięg i były najpopularniejsze. Skrzypce ludowe są instrumentem wzorowanym na skrzypcach profesjonalnych, różnią się od nich doborem materiału i szczegółami konstrukcyjnymi.

skrzypce suwalskie

Najstarsze wiadomości o skrzypcach pochodzą z pol. dokumentów z XV w., pozwalających przypuszczać, że skrzypce są rozwiniętą formą instrumentu ludowego, któremu rodzimi lutnicy – rzemieślnicy wytwarzający skrzypce – nadali w XVI w. nowy kształt, zapożyczony od włoskiej liry da braccio.

Nazwa „skrzypce”, jako określenie instrumentu ludowego, używana była już w XVII wieku. Jakub Haur w pracy Skład albo skarbiec znakomitych sekretów oekonomiey ziemiańskiej (1693) pisał: "karczmarz ma mieć muzykę zwyczajną, dudę i skrzypka... "

Od początku XIX w. zaczynają na wieś napływać tanie skrzypce fabryczne, produkowane w wytwórniach niemieckich i czeskich, wypierając stopniowo skrzypce ludowe. Grano na nich do tańca, gdzieniegdzie do słuchu (Kujawy, Sandomierskie), a powszechnie przy obrzędach. Występowały na terenie całej Polski, stanowiąc we wszystkich regionach trzon kapel.

Korpus rezonansowy skrzypiec składa się z 2 płyt drewnianych przyłączonych boczkami. Do korpusu jest przytwierdzona szyjka z naklejoną podstrunnicą zakończona zwiniętą spiralnie główką, tzw. ślimakiem; 4 struny strojone w kwintach, przymocowane w dolnej części do strunociągu, oparte na podstawku przenoszącym drgania na wierzchnią płytę rezonansową, są nawijane na kołki osadzone w komorze główki.

Struny skrzypiec pociera się smyczkiem lub szarpie się palcami stosuje się też pocieranie strun drzewcem smyczka, uderzanie drzewcem w struny, żabką smyczka lub palcem w płytę rezonansową.

skrzypce suwalskie-legend
instrumenty

Instrumenty

Instrumenty pochodzą ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. Wybraliśmy je wspólnie z pracownikami muzeum, kierując się jednym podstawowym kluczem - mają być bardzo ludowe, bardzo nietypowe, bardzo niewspółczesne, zarówno polskie jak i bardzo egzotyczne (azjatyckie). Przez kilka dni nagrywaliśmy zakres brzmieniowy kilkunastu instrumentów. Banki brzmienia wykorzystaliśmy na dwa sposoby - tworząc nowe instrumentarium w oparciu o sterowniki czułe na ruch oraz wykorzystując je na stronie internetowej. Wszystkie instrumenty ponadto opisaliśmy i sfotografowaliśmy, tworząc kompendium wiedzy na temat wybranych instrumentów muzycznych.