złóbcoki

Polski ludowy instrument muzyczny o dość trudniej do wymówienia nazwie złóbcoki należy do grupy chordofonów smyczkowych. Nazwa złóbcoki nawiązuje do żłobienia instrumentu z jednego klocka drewna, inni wywodzą ją od łób, czyli kołyski. Złóbcoki są szczególnie charakterystyczne dla Podhala, gdzie występowały do XIX wieku.

złóbcoki

Złóbcoki miały wypukły, podłużny i wąski korpus rezonansowy rzeźbiony wraz z szyjką z jednego klocka. Posiadały 3, a później 4 struny. Grano na nich smyczkiem o łukowatym kształcie.

Strojone były tak jak skrzypce, wydawały dźwięk cichy, ale przejmujący i ostry. Grał na nich słynny góral Jan Krzeptowski zwany Sabałą, który ze swoimi złóbcokami został uwieczniony na zachowanej do dziś fotografii i na pomniku w Zakopanem. Ciekawostką jest, że kilka razy skradziono Sabale z pomnika smyczek do złóbcoków. Tytus Chałubiński, znany XIX-wieczny lekarz i popularyzator Zakopanego, wspominając muzykę Sabały napisał: „Mimo największej biegłości grajka, niepodobna tu uniknąć nieraz skrzypienia lub dojmującego pisku”.

Współcześni muzycy góralscy najczęściej zastępują złóbcoki skrzypcami.

View the embedded image gallery online at:
http://www.instrumentyludowe.pl/pl/zlobcoki.html#sigProId070cd80c87

złóbcoki-legend
instrumenty

Instrumenty

Instrumenty pochodzą ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. Wybraliśmy je wspólnie z pracownikami muzeum, kierując się jednym podstawowym kluczem - mają być bardzo ludowe, bardzo nietypowe, bardzo niewspółczesne, zarówno polskie jak i bardzo egzotyczne (azjatyckie). Przez kilka dni nagrywaliśmy zakres brzmieniowy kilkunastu instrumentów. Banki brzmienia wykorzystaliśmy na dwa sposoby - tworząc nowe instrumentarium w oparciu o sterowniki czułe na ruch oraz wykorzystując je na stronie internetowej. Wszystkie instrumenty ponadto opisaliśmy i sfotografowaliśmy, tworząc kompendium wiedzy na temat wybranych instrumentów muzycznych.

Warsztaty odbyły się w Muzeum dla dzieci im. Janusza Korczaka w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie (18 - 30 maja 2013).

Wzięły w nich udział grupy zorganizowane – warsztaty realizowane w trakcie tygodnia oraz osoby indywidualne – warsztaty w weekendy.

Projekt został zrealizowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Fundacji Orange.

  • 10.05.2013

    Miło nam poinformować, że projekt został objęty honorowym patronatem Pani Minister Edukacji Narodowej.

    Czytaj więcej...

  • 06.05.2013

    Nie ma już wolnych miejsc na warsztaty dla grup zorganizowanych. Można wpisywać się na listę rezerwową.

    Czytaj więcej...

  • 22.03.2013

    Zakończyły się nagrania w Państwowym Muzeum Etnograficznym. Rejestrowaliśmy zakres brzmieniowy około dwudziestu ludowych instrumentów. Powstał bank...

    Czytaj więcej...